အပြောင်းအလဲမြန်နေတဲ့ ရာသီဥတုအခြေအနေကြားမှာ သင့်ငါးကန်ကိုဘယ်လိုထိန်းသိမ်းမလဲ?

05 ဇန်နဝါရီ 2026
-
10 minutes

ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးရှိ ငါးမွေးမြူရေးတောင်သူများသည် ငါး၏ကျန်းမာရေး၊ ကြီးထွားနှုန်းနှင့် ထုတ်လုပ်မှုကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စေသည့် ရာသီအလိုက် စိန်ခေါ်မှုများကို ကြုံတွေ့ကြရပါသည်။ အောင်မြင်သော ငါးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်ရန် အဆိုပါ အပြောင်းအလဲများကို နားလည်ပြီး စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲတတ်ရန် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။ အဓိက ရာသီအလိုက် စိန်ခေါ်မှု ၃ ခုမှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။

အပူချိန်အတက်အကျဖြစ်ခြင်း

  • အေးသောရာသီ - အပူချိန်ကျဆင်းခြင်းသည် ငါး၏ အစာခြေစနစ်ကို နှေးကွေးစေပြီး အစာစားနှုန်းနှင့် ကြီးထွားနှုန်းကို လျော့ကျစေပါသည်။ အလွန်အမင်း အေးသောဒေသများတွင် ရေမျက်နှာပြင် ရေခဲခြင်းကြောင့် ဓာတ်ငွေ့ဖလှယ်မှုကို အဟန့်အတားဖြစ်စေပြီး ရေထဲတွင် အောက်ဆီဂျင် ပြတ်လပ်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါသည်။

  • ပူသောရာသီ (အပူဒဏ်ကြောင့် စိတ်စီးဆင်းခြင်း) - အပူချိန် မြင့်မားလာပါက ငါး၏ ခန္ဓာကိုယ်လုပ်ဆောင်ချက်များ မြန်ဆန်လာပြီး အောက်ဆီဂျင် ပိုမိုလိုအပ်လာပါသည်။ သို့သော် ရေအပူချိန်တက်လာပါက ရေထဲ၌ အောက်ဆီဂျင် ပျော်ဝင်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းသွားသဖြင့် ငါးများ အောက်ဆီဂျင်မလုံလောက်ခြင်း (Hypoxia) ကဲ့သို့သော အန္တရာယ်ရှိသည့် အခြေအနေများ ကြုံတွေ့ရနိုင်ပါသည်။

မိုးရေချိန်အပြောင်းအလဲဖြစ်ခြင်း

  • မိုးရာသီ - မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်းနှင့် စီးဆင်းလာသော ရေများနှင့်အတူ နုန်းမြေများ၊ ညစ်ညမ်းပစ္စည်းများ သို့မဟုတ် ရောဂါပိုးမွှားများ ငါးကန်အတွင်းသို့ ရောက်ရှိလာနိုင်ပါသည်။ ယင်းက ရေအရည်အသွေးကို ကျဆင်းစေသည့်အပြင် ရေနောက်ခြင်း၊ ရေထုလှုပ်ခတ်ခြင်းနှင့် ရေအောက်ခြေမှ အဆိပ်ငွေ့များ အပေါ်သို့ တက်လာခြင်း (Water Inversions) တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

  • နွေရာသီ (ခြောက်သွေ့ရာသီ) - မိုးခေါင်ရေရှားမှုကြောင့် ကန်အတွင်း ရေပမာဏ လျော့နည်းသွားပြီး ငါးများ ကျပ်ညပ်သွားနိုင်ပါသည်။ ထို့ပြင် ငါး၏ စွန့်ပစ်ပစ္စည်းများနှင့် အာဟာရဓာတ်များမှာ ရေနည်းချိန်တွင် ပိုမိုပြင်းအားများလာသဖြင့် ရေညှိများ အလွန်အမင်း ပေါက်ဖွားခြင်း (Algal Blooms) ကို ဖြစ်စေကာ အဆိပ်အတောက် ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။

တိမ်ထူခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခြင်းနှင့်မုန်တိုင်းများတိုက်ခတ်ခြင်း

ရာသီဥတု အပြောင်းအလဲအများစုသည် ငါးများကို စိတ်စီးဆင်းမှု (Stress) ဖြစ်စေပါသည်။ ငါးများ စိတ်စီးဆင်းမှု ဖြစ်သည့်အခါ ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ ပိုများလာသောကြောင့် ထိုကာလများတွင် သေချာစွာ စောင့်ကြည့်ရန် လိုအပ်ပါသည်။ ငါးများ ပိုမို စိတ်မပန်းစေရန် အောက်ပါအချက်များကို လုပ်ဆောင်သင့်သည်။ 

  • အစာကျွေးမှု လျှော့ချပါ - ငါးများ စိတ်စီးဆင်းမှု ဖြစ်နေချိန်တွင် အစာစားနှုန်း ကျဆင်းသွားတတ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် အစာများ အလေအလွင့်မရှိစေရန်နှင့် ငါး၏ အစာခြေစနစ်ကို ဝန်မပိစေရန် အစာကျွေးမှုကို ချိန်ညှိပါ။ (အစာပိုလျှံခြင်းနှင့် အပူချိန် မြင့်မားခြင်းတို့ ပေါင်းစပ်ပါက ရေညှိများ အလွန်အမင်း ပေါက်ဖွားမှုကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။)

  • ငါးများကို ကိုင်တွယ်ခြင်း လျှော့ချပါ - ငါးဖမ်းခြင်း၊ ရွှေ့ပြောင်းခြင်းတို့ကို တတ်နိုင်သမျှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။

  • ငါးထည့်သွင်းသည့် အရေအတွက်ကို လျှော့ချပါ - ကန်အတွင်း ငါးသိပ်သည်းဆကို လျှော့ချထားပါ။

  • ရေအရည်အသွေးကို အမြဲမပြတ် စောင့်ကြည့်ပါ - ရေ၏ အခြေအနေကို ပုံမှန်ထက် ပို၍ ဂရုစိုက် စစ်ဆေးပေးပါ။